Tương lai ngành điện Việt Nam dưới góc nhìn Quy hoạch điện VIII

Trong bối cảnh thế giới đang tăng tốc chuyển dịch năng lượng, Việt Nam đã chính thức ban hành Quy hoạch điện VIII – bản kế hoạch chiến lược định hình hướng đi của ngành điện trong hơn hai thập kỷ tới. Tài liệu này không chỉ xác định cơ cấu nguồn điện, mà còn phản ánh tầm nhìn phát triển năng lượng xanh, bền vững, đáp ứng mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

1. Mục tiêu phát triển năng lượng tái tạo trong Quy hoạch điện VIII

Theo định hướng, Việt Nam sẽ giảm dần tỷ trọng nhiệt điện than và tăng mạnh các nguồn năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời, thủy điện nhỏ, sinh khối và LNG. Đến năm 2030, tổng công suất năng lượng tái tạo dự kiến chiếm khoảng 30,9 – 39,2% tổng công suất lắp đặt toàn quốc.

Trong đó, điện gió ngoài khơi được xem là mũi nhọn chiến lược, với mục tiêu đạt 6 GW vào năm 2030 và có thể tăng lên đến 70 – 91 GW vào năm 2050. Cùng với đó, điện mặt trời mái nhà được khuyến khích phát triển mạnh, đặc biệt tại các khu công nghiệp và hộ gia đình có nhu cầu điện cao ban ngày.

2. Cơ hội từ xu thế “xanh hóa” ngành điện

Những định hướng trong Quy hoạch điện VIII phù hợp với xu thế toàn cầu đang hướng đến Net Zero và phát triển bền vững. Khi tỷ lệ năng lượng tái tạo tăng lên, Việt Nam sẽ:

• Giảm phụ thuộc vào nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch.
• Cải thiện an ninh năng lượng quốc gia, nhất là trong bối cảnh biến động giá dầu và khí đốt toàn cầu.
• Tạo động lực thu hút đầu tư xanh, chuyển giao công nghệ tiên tiến.
• Giảm đáng kể lượng phát thải khí nhà kính, góp phần bảo vệ môi trường và khí hậu.

Đặc biệt, các doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực năng lượng sạch, thiết bị lưu trữ và điều khiển thông minh sẽ có cơ hội lớn để phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn tới.

3. Thách thức: Hạ tầng, vốn đầu tư và cơ chế chính sách

Mặc dù cơ hội rất lớn, song để hiện thực hóa các mục tiêu của Quy hoạch điện VIII, Việt Nam sẽ phải đối mặt với một số thách thức quan trọng:

• Hạ tầng lưới điện chưa đáp ứng kịp tốc độ phát triển năng lượng tái tạo, dẫn đến tình trạng quá tải cục bộ.
• Nhu cầu vốn đầu tư khổng lồ cho các dự án truyền tải, lưu trữ điện năng và hệ thống điều độ thông minh.
• Chính sách, cơ chế giá điện và hợp đồng mua bán điện (PPA) cần minh bạch, ổn định và hấp dẫn nhà đầu tư.

Đây chính là các yếu tố quyết định tốc độ hiện thực hóa tầm nhìn năng lượng xanh của Việt Nam trong thập kỷ tới.

4. Giải pháp: Tăng cường lưu trữ điện năng và phát triển công nghệ mới

Một trong những “chìa khóa” để vận hành hiệu quả hệ thống điện có tỷ trọng năng lượng tái tạo cao là ứng dụng hệ thống lưu trữ năng lượng (Battery Energy Storage System – BESS). Hệ thống này giúp tích trữ điện dư thừa từ điện mặt trời, điện gió và cung cấp lại khi phụ tải tăng cao, đảm bảo cân bằng cung – cầu điện năng.

Máy phát năng lượng xanh iBattery chính là giải pháp tiên tiến trong lĩnh vực này. Sản phẩm tích hợp pin lithium chất lượng cao, hệ thống quản lý thông minh (BMS) và khả năng kết nối linh hoạt với lưới điện hoặc hệ thống điện mặt trời mái nhà.

• Dung lượng lưu trữ: từ 5kWh đến 200kWh
• Hiệu suất chuyển đổi: ≥95%
• Tuổi thọ pin: lên đến 10.000 chu kỳ
• Chế độ hoạt động: On-grid, Off-grid, Hybrid
• Ứng dụng: hộ gia đình, khu công nghiệp, farmstay, nhà máy sản xuất